İlyas Bey Cami, Kocaeli'nin Gebze ilçesinde, Sultan Orhan Mahallesi sınırları içerisinde ve İlyasbey Caddesi üzerinde yer almaktadır. Gebze'nin tarihi kent dokusunun önemli unsurlarından biri olan cami, Osmanlı Devleti'nin kuruluş ve beylikten devlete geçiş dönemlerindeki askeri ve idari şahsiyetlerinden biri olan İlyas Bey tarafından yaptırılmıştır. Yapının kesin inşa kitabesi günümüze ulaşamamış olmakla birlikte, tarihi kaynaklar ve mimari özellikleri doğrultusunda 14. yüzyılın sonları veya 15. yüzyılın başlarına tarihlendirilmektedir. Cami, uzun yıllar boyunca bölge halkının ibadet ihtiyacını karşılamış, zaman içinde çeşitli onarımlar geçirerek günümüze ulaşmıştır. Mimari açıdan İlyas Bey Cami, erken dönem Osmanlı mimarisinin yalın ve işlevsel özelliklerini yansıtır. Yapı, kareye yakın dikdörtgen bir plan şemasına sahiptir ve moloz taş ile tuğla kullanılarak inşa edilmiştir. Caminin üzeri ahşap kırma çatı ile örtülüdür. İç mekânda sadelik ön planda tutulmuş, ahşap tavan ve sade alçı mihrap mekânın temel unsurlarını oluşturmuştur. Yapının beden duvarlarına sonradan eklenen veya yenilenen tek şerefeli minaresi ise kaide üzerinde yükselen tuğla ve taş gövdesiyle klasik Osmanlı minare tipolojisine uygun olarak inşa edilmiştir. Günümüzde aktif bir ibadethane olarak hizmet vermeye devam eden İlyas Bey Cami, çevresindeki yoğun kentsel yapılaşmaya rağmen özgün tarihi atmosferini korumaktadır. Caminin hemen yanında yer alan haziresinde döneme ait mezar taşları bulunmaktadır; bu mezarlar yapıya tarihsel bir derinlik kazandırmaktadır. Gebze ilçe merkezinde konumlanan yapı; Çoban Mustafa Paşa Külliyesi ve Sultan Orhan Cami gibi ilçenin diğer önemli tarihi anıtlarına yürüme mesafesinde yer alır. Bölgeyi ziyaret edenler için Osmanlı'nın Kocaeli bölgesindeki erken dönem iskân ve vakıf kültürünü yansıtan önemli bir durak niteliğindedir.